YAVUZ DONAT’TAN CUMHURİYET’İN 103. YILINDA ŞEBİNKARAHİSAR HATIRLATMASI...
BİR ZAMANLAR VİLAYETTİ, BUGÜN TARİHÎ HAKKI YENİDEN GÜNDEMDE
Sabah gazetesi yazarı Yavuz Donat, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nda kaleme aldığı “Karahisar-ı Şarki” başlıklı yazısıyla Şebinkarahisar'ın Cumhuriyet tarihindeki yerini, Atatürk'ün ziyaretini, 1933 yılında kaybettiği vilayetlik statüsünü ve eski Başbakan Bülent Ecevit'in il olma arzusunu yeniden gündeme taşıdı.
Cumhuriyet'in 103. yıl dönümünde, Şebinkarahisar'ın tarihî kimliği ve vilayetlik meselesi bir kez daha Türkiye'nin gündemine geldi.
Türk basınının deneyimli gazetecilerinden Yavuz Donat, Sabah gazetesinde yayımlanan “Karahisar-ı Şarki” başlıklı köşe yazısında, Osmanlı döneminin önemli sancak merkezlerinden biri olan Şebinkarahisar'ın Cumhuriyet'in kuruluşundaki konumunu ve sonrasında yaşadığı idari değişimi değerlendirdi.
CUMHURİYET'İN KURULUŞUNDA DÖRT MİLLETVEKİLİYLE TEMSİL EDİLİYORDU
1923 yılında Karahisar-ı Şarki, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde dört milletvekiliyle temsil edilen bir vilayetti.
Donat, Cumhuriyet'in ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinde Karahisar-ı Şarki Milletvekili Mehmet Emin Bey'in Meclis kürsüsündeki Cumhuriyet coşkusunu hatırlatarak Şebinkarahisar'ın tarihî önemine dikkat çekti.
ATATÜRK'ÜN SEVGİSİNİ KAZANAN VİLAYET
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 11 Ekim 1924 tarihinde Karahisar-ı Şarki'yi ziyaret etti.
Donat'ın yazısında aktardığına göre Atatürk, Türk Ocağı'nda yaptığı konuşmada şehre duyduğu sevgiyi dile getirerek isminin değiştirilmesini önerdi.
Daha sonra Karahisar-ı Şarki adı Şebinkarahisar olarak değiştirildi.
1933 YILINDA VİLAYETLİK STATÜSÜ KALDIRILDI
20 Mayıs 1933 tarihinde gerçekleştirilen idari düzenlemeyle Şebinkarahisar'ın vilayetlik statüsü kaldırıldı ve ilçe olarak Giresun'a bağlandı.
Bu karar, Şebinkarahisar'ın idari tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu.
Donat, geçmişte dört milletvekiliyle temsil edilen Karahisar-ı Şarki ile bugün Giresun'un milletvekili sayısının aynı olmasına dikkat çekerek bölgenin yıllar içerisinde yaşadığı nüfus kaybını ve göç gerçeğini gündeme taşıdı.
ECEVİT'İN ARZUSU DA GERÇEKLEŞMEDİ
Yavuz Donat, yazısında eski Başbakan Bülent Ecevit'in 1999–2002 yıllarındaki başbakanlığı döneminde Şebinkarahisar'ın yeniden il statüsüne kavuşmasını istediğini de hatırlattı.
Ancak bu düşünce hayata geçirilemedi.
Donat, Şebinkarahisar'ın il yapılmasının benzer taleplerde bulunan diğer ilçeler açısından emsal oluşturabileceğine yönelik değerlendirmelere de yer verdi.
TARİHÎ HAFIZA YENİDEN GÜNDEMDE
Yavuz Donat'ın Cumhuriyet'in 103. yılında kaleme aldığı yazı, Şebinkarahisar'ın geçmişte sahip olduğu idari konumu, Cumhuriyet tarihindeki önemini ve yıllardır devam eden vilayetlik tartışmalarını yeniden hatırlattı.
Şebinkarahisar'ın tarihî kimliği ve geleceğine ilişkin beklentiler, bölge halkı ve gurbette yaşayan hemşehriler açısından önemini korumaya devam ediyor.
TOYGAR'DAN HATIRLATMA- ŞEBİNKARAHİSAR YENİDEN İL OLMAYI DEĞİL, VİLAYETLİK HAKKININ İADESİNİ İSTİYOR
Gazeteci Sadi Toygar, Yavuz Donat'ın yazısına ilişkin değerlendirmesinde, Şebinkarahisar'ın vilayetlik meselesinin tarihî boyutunun göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek şu hatırlatmada bulundu:
“Şebinkarahisar, Cumhuriyet'in kuruluşunda zaten vilayetti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde dört milletvekiliyle temsil ediliyordu. 1933 yılında alınan idari bir kararla vilayetlik statüsü kaldırılarak Giresun'a bağlandı.
Bugün Şebinkarahisar'ın talebini, diğer ilçelerin il olma beklentileriyle aynı çerçevede değerlendirmemek gerekir.
Şebinkarahisar yeni bir vilayet olmayı değil, geçmişte sahip olduğu vilayetlik hakkının iadesini ve tarihî itibarının teslim edilmesini istiyor.
Bu nedenle meseleye yalnızca yeni bir il kurulması açısından değil, tarihî bir statünün iadesi ve iadeiitibar anlayışıyla yaklaşılması gerektiğine inanıyorum.
Yavuz Donat'ın Cumhuriyet Bayramı'nda yaptığı bu anlamlı hatırlatmanın, Şebinkarahisar'ın tarihî vilayetlik meselesinin yeniden değerlendirilmesine vesile olmasını temenni ediyorum.”
Sadi Toygar
Kaynak: Yavuz Donat, “Karahisar-ı Şarki”, Sabah gazetesi, 29 Ekim 2026
https://www.sabah.com.tr/.../2026/10/29/karahisar-i-sarki
Etiketler : BİR ZAMANLAR VİLAYETTİ
